|
|
A L G E R I J E |
|
|
Algerije vormt samen met buurlanden Marokko en Tunesië de Maghreb.
In het zuiden grenst het land van west naar oost aan de Westelijke Sahara, Mauritanië, Mali, Niger en Libië. De Middellandse Zee vormt de noordgrens.
De hoofdstad en grootste stad van het land is Algiers. De meeste mensen wonen in de brede, bergachtige kuststrook.
Algerije valt in twee belangrijke geografische gebieden uiteen: het noordelijke gebied en het veel grotere Sahara- of zuidelijke gebied.
In het noorden heb je o.m. het Atlasgebergte (hoogste punt: 2310 m) met zijn mediterraan klimaat en vruchtbare grond en het Sahara Atlasgebergte, een reeks bergwaaiers (hoogste punt: 2330 m), een gebied dat heel wat minder vruchtbaar is en bijgevolg beter geschikt voor het weiden van vee.
Het dorre en zeer dun bevolkte Saharagebied heeft een gemiddelde hoogte van 460 m, maar bereikt grotere hoogten in de Ahaggar. Het grootste deel van het gebied bestaat uit grint of rotsen en er is weinig vegetatie.
Politiek
Algerije is een voormalige kolonie van Frankrijk, dat controle over Algerije verwierf in het midden van de negentiende eeuw. Daarvoor behoorde het gebied toe aan het Ottomaanse Rijk.
Tegen de wens van de Fransen in Algerije in, verklaarde president Charles de Gaulle op 3 juli 1962 dat Algerije onafhankelijk mocht worden. Op 25 september 1962 werd officieel de republiek uitgeroepen.
Ahmed Ben Bella, de oprichter van het FLN, werd premier en een jaar later werd hij president.
Op 15 juni 1965 werd een staatsgreep gepleegd onder leiding van kolonel Houari Boumédienne en werd de democratie vervangen door een militaire dictatuur. Echter, na tien jaar geregeerd te hebben verklaarde Boumédienne dat er verkiezingen gehouden moesten worden. De nieuwe grondwet werd per referendum aangenomen in november 1976. Aangezien alleen FLN-leden mee mochten doen met de verkiezingen, werd Boumédienne eenvoudig tot president verkozen.
De verkiezingen van december 1991 werden gewonnen door het islamistische Front Islamique du Salut (FIS). Het leger pleegde een staatsgreep, waarna het FIS verboden werd en president Bendjedid, die hervormingen had toegezegd, werd afgezet. Zijn plaatsvervanger werd de onbuigzame Liamine Zéroual.
De Franse regering gaf haar steun aan het nieuwe bewind van Zeroual en in veel westerse media ging gejuich op omdat Algerije van het "islamitische gevaar" gered was. Veel westerse media vonden dan ook dat ondanks de ondemocratische actie van het leger Algerije voor de democratie gered was. De islamitische wereld reageerde geschokt op dit geval van dubbele moraal.
Verschillende aan deze partijen verbonden groeperingen, zoals de Groupe Islamique Arme, grepen daarna naar de wapens waarmee een acht jaar durende guerrilla en terroristische oorlog tegen de staat begon. Vermoedelijk zijn bij deze oorlog rond de 120.000 personen om het leven gekomen.
Algerije wordt geregeerd conform de grondwet van 1976, die sindsdien talrijke herzieningen heeft ondergaan. De uitvoerende tak wordt geleid door de president, die algemeen voor een termijn van vijf jaar wordt gekozen. De eerste minister wordt benoemd door de president.
Het rechtssysteem van Algerije is gebaseerd op Franse en islamitische wetten. Er bestaat algemeen stemrecht sinds 1962. De kiesleeftijd is 18 jaar.
In Algerije is de islam de staatsgodsdienst. Bijna alle Algerijnen zijn aanhangers van het soennisme. Tijdens de Algerijnse burgeroorlog was het land sterk verscheurd tussen de aanhangers van het FIS en de door Frankrijk gesteunde seculiere partijen.
De katholieke gemeenschap is de belangrijkste religieuze minderheid. Ze heeft anno 2007 11.000 leden waaronder 110 priesters en 170 religieuzen. Tijdens de Franse bezetting van het land telde de katholieke gemeenschap meerdere honderdduizenden leden, maar deze kwamen sinds de onafhankelijkheid in de verdrukking. De ontvoering en moord van 7 trappisten van de gemeenschap van O.-L.-Vrouw van de Atlas in 1996 is hier een illustratie van. Algerije is tevens het land waar de Zalige Charles de Foucauld missioneerde in het begin van de 20e eeuw.
In Algerije bestaat er geen godsdienstvrijheid. Zo staan er bijvoorbeeld gevangenisstraffen tot 5 jaar en geldboetes tot 10.000 euro op pogingen om een moslim te bekeren tot een andere godsdienst.
De regering introduceerde nieuwe amnestiewetten die straffeloosheid voor grove mensenrechtenschendingen tot norm verhieven, naar verluidt om een einde te maken aan de burgeroorlog die het land in de jaren negentig verscheurde. Ook stelden de wetten kritiek op eerdere schendingen door regeringstroepen strafbaar. Het land boekte geen vooruitgang bij het onderzoeken van "verdwijningen" en andere ernstige mensenrechtenschendingen uit de jaren negentig en verschafte geen opheldering over het lot van 'verdwenen' personen.
Op 29 mei 1994 namen de Algerijnse veiligheidsdiensten Salah Saker mee vanuit zijn huis in Constantine. Deze leraar was een lid van het verboden Front Islamique du Salut. Zijn vrouw Louisa weet nog altijd niet wat er sindsdien met hem gebeurd is. Ze schreef naar de autoriteiten en diende een klacht in bij het gerecht. In februari 1997 ontving ze een brief waarin de veiligheidsdiensten toegaven haar man te hebben gearresteerd. Ze hadden hem overgebracht naar een militair onderzoekscentrum op 3 juli 1994.
In december 1998 kreeg Louisa te horen dat Salah Saker vanuit het onderzoekscentrum was ontvoerd door een niet-geïdentificeerde gewapende groep. Het Nationaal Mensenrechten Instituut (NMI) had dit vernomen van de veiligheidsdiensten. Hij zou zijn gezocht in verband met een terroristische beweging en bij verstek ter dood veroordeeld op 29 juli 1995. De omstandigheden van zijn detentie zijn echter nooit opgehelderd.
Tijdens de burgeroorlog in de jaren '90 zijn er in Algerije duizenden mensen opgepakt en daarna "verdwenen". Hun lot is onbekend en voor hun familieleden blijft de onzekerheid voortduren. Door de amnestiewetten is het onmogelijk om klachten tegen de veiligheidsdiensten door het gerecht te laten onderzoeken.
Louisa heeft in oktober 2000 klacht ingediend bij de Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties nadat elke poging om op nationaal vlak resultaat te bekomen, was mislukt. De Mensenrechtencommissie kwam in maart 2006 tot het besluit dat de autoriteiten gefaald hadden om de rechten en het leven van Salah Saker te beschermen. Dit was een allereerste uitspraak over de vele "verdwijningen" in Algerije. Maar ondertussen hebben de autoriteiten nog steeds geen onderzoek ingesteld naar Salah Saker.
Vele mensen in Algerije wachten al jarenlang in onzekerheid over het lot van hun verwanten. De wettelijke beperkingen om opheldering te bekomen zouden dringend moeten opgeheven worden.
De verkiezingen van december 1991 werden gewonnen door het islamistische Front Islamique du Salut. De overwinning van het islamistische FIS kwam hard aan bij de gevestigde orde en Frankrijk. Het leger pleegde een staatsgreep, waarna het FIS verboden werd en president Bendjedid, die hervormingen had toegezegd, afgezet werd. Zijn plaatsvervanger werd de onbuigzame Liamine Zéroual. De Franse regering gaf haar steun aan het nieuwe bewind van Zeroual en in veel westerse media ging gejuich op omdat Algerije van het 'islamitische gevaar' gered was. Veel westerse media vonden dan ook dat ondanks de ondemocratische actie van het leger Algerije voor de democratie gered was. De islamitische wereld reageerde geschokt op deze dubbele moraal.
Zéroual werd in 1999 als president opgevolgd door Abdelaziz Bouteflika, die twintig jaar onafgebroken regeerde. Op 2 april 2019 trad Bouteflika, onder druk van het leger, per direct af. Hij werd opgevolgd door waarnemend president Abdelkader Bensalah.
Op 12 december 2019 werd Abdelmadjid Tebboune benoemd tot president: hij behaalde 58% van de stemmen.
Rabah Kareche
Journalist Rabah Kareche uit Algerije publiceerde op 18 april 2021 een artikel over de achterstelling van de Toearegbevolking in het zuiden van zijn land. De autoriteiten pakten hem nog dezelfde dag op en beschuldigen hem onder meer van ‘het verspreiden van nepnieuws’. Er hangt hem een gevangenisstraf van 23 jaar boven het hoofd.
De Algerijnse overheid heeft de grenzen van de provincie Tamanrasset aangepast. Dit is in het nadeel van de lokale Toearegs, die zich verzetten tegen discriminatie en achterstelling. Rabah Kareche interviewde een lokale Toeareg-leider hierover.
Het is niet de eerste keer dat Rabah in de problemen komt vanwege zijn journalistieke werk en zijn arrestatie past in een patroon van recente mensenrechtenschendingen door de Algerijnse autoriteiten.
Pas na zes maanden werd Rabah Kareche eindelijk terug vrijgelaten!
Journalist Ihsane El Kadi!
Op 12 oktober 2023 bevestigde het Algerijnse Hooggerechtshof twee veroordelingen tegen Ihsane El Kadi: de ene van zeven jaar cel (waarvan vijf jaar effectief en twee jaar voorwaardelijk), de andere van zes maanden. Ihsane El Kadi werd vervolgd voor het schrijven van artikels en veroordeeld op basis van misleidende en vage gronden. Hij zit sinds 24 december 2022 gevangen.
Amnesty wil dat de president ervoor zorgt dat Ihsane El Kadi vrijkomt, bijvoorbeeld door hem een presidentieel pardon te verlenen.
Ihsane El Kadi is journalist en directeur en oprichter van "Interface Media", met o.a. mediakanalen Radio M en Maghreb Emergent. Hij schreef verschillende artikels waarin hij kritiek uitte op de Algerijnse autoriteiten, waarna die hem lastig vielen en zijn mediakanalen viseerden. De websites van zowel Radio M als Maghreb Emergent werden in 2020 in Algerije geblokkeerd. Sinds 2021 hebben de veiligheidsdiensten Ihsane herhaaldelijk ontboden en ondervraagd in de Antarkazerne in Algiers.
In december 2022 arresteerden agenten in burger Ihsane in zijn huis in Zemmouri, 40 km ten oosten van Algiers, en brachten hem geboeid naar de kantoren van Radio M en Maghreb Emergent. Het personeel moest vertrekken. Computers en ander materiaal werden in beslag genomen en de deuren werden verzegeld. De recente gerechtelijke uitspraken tegen hem zijn het zoveelste voorbeeld van de toenemende repressie in Algerije. De afgelopen twee jaar zijn tientallen journalisten, bloggers, mensenrechtenverdedigers en activisten lastiggevallen, geïntimideerd en willekeurig aangehouden omwille van de uitoefening van hun recht op vrije meningsuiting en vreedzame vergadering.
Mohamed Tadjadit
Mohamed Tadjadit, activist en dichter, werd op 16 januari 2025 gearresteerd en amper vier dagen later door de rechtbank in Algiers veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf. Dat gebeurde op basis van vage aanklachten voor berichten op sociale media en andere digitale kanalen. In de berichten gaf hij kritiek op de politieke en socio-economische situatie in Algerije.
Mohamed wordt al sinds 2019 geviseerd door de Algerijnse autoriteiten voor zijn vreedzaam activisme.
Amnesty eist dat de Algerijnse autoriteiten deze veroordeling nietig verklaren en hem onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrijlaten. Ze moeten ook alle aanklachten op basis van zijn kritiek op de overheid laten vallen en ophouden met het criminaliseren van vreedzaam activisme.
Mohamed Tadjadit zat ook tussen 2019 en 2024 al in de gevangenis. Hij werd toen vervolgd voor minstens zes verschillende zaken, allemaal met betrekking tot zijn recht op vrijheid van meningsuiting en vreedzame bijeenkomst. Op 1 november 2024 lieten de autoriteiten hem vrij als deel van een breder presidentieel pardon voor gevangenen, waarbij minstens 23 gevangen activisten en journalisten vrijkwamen. Op 16 januari 2025 werd hij opnieuw gearresteerd.
Op 23 januari 2025 stemde het Europees Parlement een resolutie met o.a. een oproep om Mohamed Tadjadit vrij te laten, maar toch zit hij nog steeds in de cel.
De veroordeling van januari was gebaseerd op berichten die Mohamed had geplaatst op Facebook en TikTok. Daarin uitte hij kritiek op de autoriteiten.
De berichten bevatten de hashtag #ManichRadi (Ik ben ontevreden), populair gemaakt door Hirak-activisten. Hirak (= "Beweging") verwijst naar een reeks protesten in 2019, waarbij activisten grote politieke hervormingen eisten. Sinds die protesten treden de Algerijnse autoriteiten hard op tegen al wie kritiek heeft op het beleid.
Amnesty organiseerde een schrijfactie voor hem in september 2025, maar op 11 november werd hij toch veroordeeld tot vijf jaar extra gevangenisstraf op ongegronde aanklachten, waaronder “het goedpraten van terrorisme”, en “het verspreiden van extremistische ideeën”. Het Openbaar Ministerie eiste aanvankelijk een gevangenisstraf van tien jaar.
Op 30 november stond hij opnieuw voor de rechter in een andere zaak, dit keer voor onder meer "samenzwering tegen de staat". Op deze onduidelijke, maar zeer zware aanklacht staat zelfs de doodstraf.
De Algerijnse autoriteiten proberen hem dus het zwijgen op te leggen. Maar Mohamed Tadjadit laat zich niet onderdrukken. In 6 jaar tijd is hij bovendien al 5 keer eerder gevangengezet voor vreedzame protestacties.