|
|
A N G O L A |
|
|
Angola wordt in het zuiden begrensd door Namibië, in het noorden door Congo-Kinshasa, in het oosten door Zambia en in het westen grenst het aan de Atlantische Oceaan. De Angolese exclave Cabinda ligt in het noorden tussen Congo-Kinshasa en Congo-Brazzaville aan de Atlantische Oceaan.
Angola heeft een grofweg vierkante vorm en is op zijn breedste punt circa 1300 km breed. De kustlijn bedraagt 1625 km en de landsgrenzen hebben opgeteld een lengte van 4800 km.
Het Biéplateau, dat het centrale gebied van het land vormt, heeft een gemiddelde hoogte van 1830 m en rijst abrupt op uit het kustlaagland. De onregelmatige topografie van de hoogvlakte heeft in de vorming van talrijke wildwaterstromen en watervallen geresulteerd, die voor de productie van waterkrachtenergie worden gebruikt. De belangrijkste rivieren van het land zijn Cuanza (Kwanza) en Kunene (Cunene).
Het landschap wordt gekenmerkt door savannes en grasland. In het noordoosten zijn er daarentegen dicht beboste valleien te vinden, die voor hun hardhout worden gebruikt. Aan de smalle kuststrook zijn gecultiveerde palmbomen aangeplant. Vroeger waren er grote regenwouden in het land, maar die zijn grotendeels verdwenen als gevolg van de bewerking van het land voor de landbouw.
Net als in andere Afrikaanse landen met veel savannes kwamen in Angola diverse wilde dieren voor, waaronder de olifant, neushoorn, giraffe, gnoe, zebra, buffel en verschillende soorten primaten, vogels, reptielen en insecten. De grotere van deze dieren zijn echter veelal tijdens de burgeroorlog afgeschoten. Er zijn 13 nationale parken.
Het klimaat is tropisch, met een duidelijk te onderscheiden droog en nat seizoen. Er valt over het algemeen weinig regen in het zuiden en langs de noordkust (rond Luanda). In noordelijk Angola is het gewoonlijk droog en koel van mei tot oktober en nat en heet van november tot april.
Politiek
Op 11 november 1975 droegen de Portugezen de macht over aan de MPLA, de Volksbeweging ter Bevrijding van Angola. MPLA-voorzitter Agostinho Neto werd president en Lopo de Nascismento werd premier. De MPLA regering riep de Volksrepubliek Angola uit en het land werd een eenpartijstaat met de MPLA-Partij van de Arbeid als enige toegestane partij.
Twee andere partijen vormden in 1975 een tegenregering: de Democratische Volksrepubliek Angola). In 1976 verdween een ervan van het toneel en werd de UNITA de dominerende verzetsbeweging tegen de MPLA-regering.
De UNITA wist ondanks steun van Zuid-Afrika geen overwinning te behalen. In mei 1978 trok het Zuid-Afrikaanse leger daarom Angola binnen. Daarmee begon de Zuid-Afrikaanse Grensoorlog. Omdat de MPLA geholpen werd door Cuba en in mindere mate door de Sovjet-Unie werd het een slepend conflict. In 1988 werd er na Amerikaanse bemiddeling vrede gesloten tussen Zuid-Afrika en Angola. Dit maakte echter geen einde aan de burgeroorlog tussen de UNITA en de MPLA.
In 2002, na de dood van Unitaleider Jonas Savimbi, werd een staakt-het-vuren bereikt, en sindsdien worden pogingen gedaan tot wederopbouw van het land. De MPLA en de Unita kwamen een ontwerp voor een nieuwe grondwet overeen, en hoewel de Unita nog niet volledig ontwapend was en zich nog steeds met diamantsmokkel bezighield, werden de VN-sancties tegen de Unita opgeheven.
Nadat eenpartijstelsels in de meeste Afrikaanse landen hadden afgedaan, voerde president Dos Santos in 1991 een meerpartijenstelsel in. Het ambt van premier, afgeschaft in 1977, werd in 1991 opnieuw ingevoerd. Bij de verkiezingen die sindsdien gehouden worden, komt de MPLA-PT altijd als grootste partij uit de bus. In de huidige grondwet, uitgevaardigd in 2010, is het premierschap echter weer afgeschaft en daarvoor in de plaats wordt er een vicepresident aangesteld. Ook is het nu niet meer mogelijk de president direct te kiezen, maar wordt deze post vervuld door de leider van de partij met het grootste deel van de stemmen.
Belangrijke problemen waaraan het land momenteel het hoofd moet bieden, zijn de terugkeer van vluchtelingen, de herintegratie van Unitarebellen in de bevolking en de vermindering van de eenzijdige economische afhankelijkheid van aardolie.
Sedert september 2017 is João Lourenço president van Angola. Hij volgde José Eduardo dos Santos op, die 38 jaar aan de macht was.
Cabinda
Cabinda werd door de Conferentie van Berlijn sinds 1 februari 1885 een Portugees protectoraat. Na de Anjerrevolutie in Portugal van 1974 kregen verscheidene politici er belang bij om Cabinda een deel van Angola te maken, hoewel het daar niet aan grensde. Met de onafhankelijkheid van Angola in 1975 gebeurde dat inderdaad.
Kort daarna begon het Frente para a Libertação do Enclave de Cabinda (FLEC, Front voor de Bevrijding van de Enclave Cabinda) een oorlog tegen de Angolese aanwezigheid. Die oorlog is eigenlijk tot op heden niet gestopt.
Er zijn veel berichten van schendingen van de mensenrechten in Cabinda. In 2003 rapporteerde een commissie van de UNHCR dat er veel wreedheden werden begaan door de MPLA, de gewapende Volksbeweging voor de Bevrijding van Angola (Movimento Popular de Libertação de Angola). En in 2004 berichtte de directeur van de missie van Human Rights Watch voor Afrika dat het Angolese leger maar misdaden bleef plegen tegen Cabindese burgers.
Tanaice Neutro!
Op 13 januari 2022 werd activist Gilson da Silva Morreira, beter gekend als Tanaice Neutro, gearresteerd omwille van video's die hij had opgenomen en waarin hij de president een clown en de autoriteiten onwetend had genoemd. In oktober 2022 werd hij veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van 15 maanden voor het beledigen van staatssymbolen. De rechter beval zijn onmiddellijke vrijlating om medische redenen. Maar zes maanden na de uitspraak van de rechter zit Tanaice Neutro nog steeds in de cel. Hij heeft zware lichamelijke en geestelijke pijn en de gevangenisautoriteiten hebben hem niet de medische verzorging verstrekt die hij dringend nodig heeft.
De 34-jarige Tanaice Neutro is een activist en artiest die "kuduro", een typische Angolese muziekvorm, gebruikt om zijn mening te uiten over sociale kwesties, zoals armoede, ongelijkheid, corruptie en slecht bestuur. Een van zijn liedjes heet "Protest" en hij beschrijft hierin de uitdagingen waarmee de Angolezen geconfronteerd worden en de redenen waarom een groeiend aantal jongeren protesteert.
In 2020 werden er bij Tanaice Neutro aambeien vastgesteld. In 2021 reisde hij naar Namibië om een specialist te raadplegen, die hem vertelde dat hij geopereerd moest worden. Hij stond op het punt terug te gaan naar Namibië voor de operatie toen hij gearresteerd werd. Hij lijdt extreme pijn door de onbehandelde aambeien, heeft hoge koorts gehad en kon zich al verschillende keren niet ontlasten door de pijn. De gevangenis beschikt niet over de nodige faciliteiten om de operatie die hij nodig heeft uit te voeren.
Op 23 juni 2023 werd Tanaice Neutro vrijgelaten, maar zijn vrijheid was van korte duur. Uiteindelijk kwam hij echt vrij in januari 2025.
Neth Nahara (zie ook hierna)
Ana da Silva Miguel is een 32-jarige zanger en moeder van twee jonge kinderen. Omdat ze de armoede, het gebrek aan scholen, werk en kansen in haar land beu was, ging Ana
op Tiktok en werd ze onder de naam Neth Nahara een social media-influencer en -commentator. Ze deelde verhalen over haar leven en moedigde vrouwen aan om onderwijs te volgen en onafhankelijk te worden. Ze deelde dapper dat ze HIV heeft en gaf advies om gezond te blijven.
Op 12 augustus 2023 uitte Neth op Tiktok kritiek op president João Lourenço. De dag erna werd ze gearresteerd in haar huis in Luanda. Ze werd meteen berecht en veroordeeld tot zes maanden cel. Op 27 september 2023 werd de straf verhoogd tot twee jaar.
De Angolese autoriteiten gebruiken een controversiële wet die het "beledigen" van de president tot een misdrijf maakt.
In haar eerste acht maanden in willekeurige detentie kreeg Neth haar HIV-medicijnen niet. Ze kreeg die pas na meerdere verzoeken van haar advocaten. Neth Nahara en anderen zoals zij worden vastgehouden en mishandeld omdat ze zich durven uitspreken.
Goed nieuws!
Op 25 december 2024 kondigde president João Lourenço van Angola een pardon aan voor social media influencer Ana da Silva Miguel (bekend als Neth Nahara) en de activisten Adolfo Campos, Hermenegildo Victor José (bekend als Gildo das Ruas), Gilson Moreira (bekend als Tanaice Neutro) en Abraão Pedro Santos (bekend als Pensador).
De autoriteiten lieten Neth Nahara vrij op 1 januari 2025. De andere vier kwamen vrij op 6 januari 2025. Zij waren op 16 september 2023 opgepakt voorafgaand aan een gepland protest in solidariteit met motortaxirijders.
Serrote José de Oliveira
Op 28 juli 2025 maakte de Angolese activist Serrote José de Oliveira (33) een live videoverslag van een protest tegen de hoge brandstofprijzen. Onbekende mannen kwamen op hem af en schoten hem in zijn been. Volgens ooggetuigen waren het agenten.
Na een kort ziekenhuisbezoek nam de politie hem mee naar een commandocentrum. Daarna is niets meer van hem vernomen. Zijn familie maakt zich ernstige zorgen om zijn veiligheid.
In de afgelopen maanden waren er verschillende protesten in Luanda. De politie trad hard op tegen demonstranten, met onnodig en buitensporig geweld. Ook waren er vele plunderingen.
De taxibond kondigde op 28 juli een staking af. In de eerste dagen waren er al minstens 1214 arrestaties, 22 doden en 197 gewonden.
Onze schrijfactie voor november: bescherm deze drie mensenrechtenverdedigers!
Drie mensenrechtenverdedigers uit Angola werden gearresteerd nadat ze geweld door politie en inspectie tegenover straatverkoopsters vastlegden.
WIE?
Jaime Domingos Chimbamba Mussinda, Edgar Cláudio en João Luanda.
WAT IS ER AAN DE HAND?
Op 12 mei 2026 werden Jaime Domingos Chimbamba Mussinda, Edgar Cláudio en João Luanda gearresteerd en naar het politiekantoor in de Angolese hoofdstad Luanda gebracht. Op het moment van hun arrestatie waren ze schendingen tegen zungueiras aan het vastleggen. Zungueiras zijn straatverkoopsters die tot de informele economie behoren en dus niet als zodanig geregistreerd staan. Het drietal werd vijf uur lang in het politiekantoor vastgehouden zonder enige duidelijkheid over de reden van hun arrestatie. Daarna werden ze vrijgelaten zonder verdere aanklacht.
WAT WIL AMNESTY?
De Angolese overheid moet onmiddellijk een onderzoek starten naar de willekeurige arrestatie en ervoor zorgen dat de drie mensenrechtenverdedigers beschermd worden tegen toekomstige intimidaties, pesterijen en wraakacties voor hun mensenrechtenwerk.
ACHTERGROND
Geweld tegen straatverkoopsters
De zungueiras melden herhaaldelijk misbruik tijdens acties van de politie en de inspectie. Er is sprake van pesterijen, geweld, in beslagname van goederen, intimidatie en vernederende behandelingen. Het gaat niet om alleenstaande gevallen. In 2023 verzamelden zo’n vierhonderd zungueiras zich in Luanda om er te protesteren tegen de reorganisatie van de informele straatmarkten. De politie wachtte hen op met honden, traangas en wapenstokken, en verwondde daarbij zowel demonstranten als omstaanders. In deze context is het werk van de drie mensenrechtenverdedigers des te belangrijker.
Stuur een brief naar:
Prosecutor General of the Republic
Pedro Mendes de Carvalho
Rua 17 de Setembro
Cidade Alta, Luanda
Angola
email: procuradoriageraldarepublica@pgr.ao
Ook naar de ambassade van Angola kun je een brief sturen:
Ambassadeur Edgar Augusto Brandao Gaspar Martins
Mointjoielaan 165
1180 Ukkel
email: angola.embassy.belgium@skynet.be
(Boom, ... November 2026)
Dear Minister Wang,
I am writing to
Yours sincerely,
(Naam, adres en handtekening)
Mijnheer de Minister,
Op 9 oktober 2025 zat Jonathan Rasolofoharimalala (aka Jonathan Malagasy) vast aan de kraamkliniek van Befelatanana in Antananarivo, samen met nog een groep manifestanten. De veiligheidsagenten hebben toen zonder wettelijke grond met hagel geschoten. Een der projectielen vloog door zijn rechterwang en een tweede bleef in zijn schouder steken. Nu, bijna een jaar later, heeft hij nog steeds geen enkele medische zorg gekregen, ook al heeft hij die dringend nodig.
Daarom, Mijnheer de President, wil ik u vragen de nodige maatregelen te treffen opdat Jonathan Malagasy en alle andere mensen die gewond geraakten bij de manifestaties van Gen-Z alle zorgen zouden krijgen die ze nodig hebben en echt eerherstel krijgen voor het geweld dat ze hebben moeten doorstaan.
Ik roep de autoriteiten op om een onafhankelijk, onpartijdig en afdoend onderzoek te organiseren naar het onwettelijke karakter van het geweld dat werd gebruikt bij die manifestaties -wat trouwens al maanden van hen verwacht wordt. Zij die schuldig worden bevonden zouden voor het gerecht moeten gedaagd worden en eenieder die de overheid rekenschapt vraagt, dient beschermd te worden tegen intimidaties en andere vormen van geweldpleging.
Hoogachtend,