De Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), meestal bekend onder de Engelse afkorting ILO (International Labour Organization), is een gespecialiseerde organisatie van de Verenigde Naties die zich bezig houdt met arbeidsvraagstukken -het is overigens ook de oudste. De zetel is gesitueerd in Genève en er zijn momenteel 186 lidstaten.
De ILO werd opgericht in 1919 als uitvloeisel van de vredesonderhandelingen na de Eerste Wereldoorlog. Oorspronkelijk was het dan ook een agentschap van de Volkenbond. Na de ondergang van die organisatie als gevolg van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd de ILO een agentschap van de Verenigde Naties. Het huidige handvest van de Internationale Arbeidsorganisatie is vastgesteld in 1944 in de Verklaring van Philadelphia.
De ILO werd opgericht vanuit de overtuiging dat een duurzame vrede niet mogelijk zou zijn zonder sociale rechtvaardigheid. Hiervoor werden vier hoofddoelstellingen geformuleerd: het bevorderen van het recht op werk, het verbeteren van de kans om werk te krijgen en te behouden voor mannen en voor vrouwen, het invoeren en uitbouwen van sociale zekerheid en het bevorderen van sociale dialoog tussen werkgevers, werknemers en overheid.
De ILO probeert door het aannemen van conventies en aanbevelingen de verschillende doelstellingen in bindende normen vast te leggen. Daarvoor wordt ieder jaar in juni een internationale conferentie belegd in Genève. Conventies en aanbevelingen worden daar met meerderheidsbesluiten vastgesteld.
Het bijzondere is dat iedere lidstaat niet alleen vertegenwoordigd wordt door regeringsvertegenwoordigers, maar ook door een delegatie van vier personen. Naast twee vertegenwoordigers van de regering heeft iedere delegatie een lid namens de nationale werkgeversorganisaties en een lid namens de werknemersorganisaties. Die vertegenwoordigers zijn vrij om samen met werkgevers of werknemersvertegenwoordigers van andere lidstaten mee te stemmen. Voordat conventies en aanbevelingen van de ILO bindend kunnen worden moeten deze wel door de lidstaten worden geratificeerd.
De ILO droeg in 2012 de Engelse vakbondsman Guy Ryder. In 1969 ontving de ILO de Nobelprijs voor de Vrede.
Een van de 8 fundamentele verklaringen is de bindende Verklaring inzake de Fundamentele Rechten en Principes op het Werk (1998). Hierin worden vier onvervreemdbare arbeidsrechten vastgelegd: vrijheid van vereniging en recht op collectieve onderhandelingen, verbod op dwangarbeid, verbod op kinderarbeid en verbod op elke vorm van discriminatie op de werkvloer.
De ILO heeft een luik ontwikkelingssamenwerking om ook in armere landen iedereen toegang te kunnen geven tot waardig werk.

Officiële site