E S W A T I N I

Opp.: 17.364 km² (0,5 x België)    Inw.: 1,13 miljoen (2008)  65 inw./km²)    Regeringsvorm: monarchie    Hoofdsteden: Mbabane  
Religie: christendom, natuurgodsdiensten

Eswatini (tot 2018 Swaziland) is een land in het zuiden van Afrika. Het wordt grotendeels ingesloten door Zuid-Afrika en grenst verder aan Mozambique.

Politiek
In 1977 schafte koning Sobhuza II het parlement af.
Sinds 1986 is prins Makhosetive koning, onder de naam Mswati III. De laatste tijd zijn er steeds meer protesten tegen de koning, omdat die zijn land eigenlijk als een dictator regeert, maar dit speelt vooral onder de hoger opgeleiden.
Mswati III werd bij zijn kroning niet zomaar koning: hij werd absoluut monarch! Hij regeert zonder grondwet en ontslaat en benoemt ministers naar eigen goeddunken. Tevens kan hij ervoor zorgen dat wetten niet worden aangenomen, iets waarvan hij weinig gebruik maakt.
In 1993 werden er parlementsverkiezingen gehouden. Hier mochten echter geen partijen aan meedoen, maar individuele kandidaten die uitgebreid waren onderzocht of het wel loyale aanhangers van de koning waren.
In 1995 braken er onlusten uit en eisten de mensen opheffing van het verbod op politieke partijen. In maart van dat jaar vond de grootste staking in de geschiedenis van Eswatini plaats. De staking werd georganiseerd door de overkoepelende vakbond, de Swaziland Federation of Trade Unions. Het jaar erop was er opnieuw een grote staking van de vakbond die een week duurde. De koning deed eindelijk toezeggingen om te kijken of er een grondwet zou kunnen worden ingesteld. Het bleek echter al snel dat de koning er niets in zag om het verbod op politieke partijen op te heffen.
Koning Mswati III heeft sinds januari 2005 dertien vrouwen. (Officieel heeft hij er twaalf, omdat de koning pas met een vrouw trouwt wanneer zij hem een kind heeft geschonken en tot die tijd is zij een verloofde.) Afgezien van zijn eerste twee vrouwen is de koning vrij in zijn keuze om een vrouw voor zichzelf uit te zoeken. Meestal komt zo'n nieuwe vrouw voor de koning wel uit een "respectabele" familie.
In januari 2005 had koning Mswati III zijn nieuwste bruid gepresenteerd, een zeventienjarige. Het meisje werd wel eerst naar Zuid-Afrika gestuurd voor een aidstest.

Uit het jaarrapport 2010 van Amnesty International (2009) Doodstraf: afgeschaft in de praktijk. Levensverwachting: 45,3 jaar. Sterftecijfer onder 5 jaar (m/v): 111/92 per 1000. Alfabetisme onder volwassenen: 79,6 %. De vrijheid van vereniging, van meningsuiting en van vergadering werd nog steeds onderdrukt. Veiligheidswetgeving werd gebruikt om de rechten van mensen te schenden. De politie gebruikte buitensporig geweld tegen vreedzame demonstranten. Er waren meldingen van marteling en van het ongerechtvaardigd gebruik van dodelijk geweld door wetshandhavers. Bijna 70 procent van de bevolking van Swaziland leefde in armoede en een kwart had behoefte aan voedselhulp. Vrouwen en meisjes waren nog steeds buitenproportioneel vaak het slachtoffer van geweld en armoede en van de hiv-pandemie in het land.

Gerechtigheid voor de vermoorde Thulani Maseko!
Thulani Maseko was een moedig mensenrechtenverdediger en -advocaat die weigerde om weg te kijken van de repressie die de overheid aanwendde tegen de inwoners. Hij werd op 21 januari 2023 neergeschoten door onbekenden bij hem thuis in Luyengo (35 km ten zuiden van Mbabane).
De moord op Thulani Maseko volgt na een reeks van aanvallen op oppositieleiders en pro-democratie-activisten. Sinds mei 2021 stellen zij de monarch in vraag en eisen, o.a. door nationale protestacties, politieke hervormingen. Als reactie op deze protesten hanteert de regering brute repressie tegen mensenrechtenactivisme. Sommige politici werden vastgezet louter op basis van de verdenking dat ze de roep om politieke hervorming ondersteunen.
Thulani Maseko werd eerder in 2014, samen met nieuwsredacteur Bhekithemba Makhubu, tot twee jaar cel veroordeeld wegens “minachting van het hof”. Dit gebeurde nadat ze in het openbaar kritiek hadden geuit op wat zij zagen als een gebrek aan onafhankelijkheid en integriteit van de rechterlijke macht. Thulani was volgens Amnesty International een gewetensgevangene.

Waar zijn ze?
Op 16 juli 2025 werden Roberto Mosquera Del Peral, Kassim Saleh Wasil, Dung Tien Nguyen en Phone Chomsavanh uit de Verenigde Staten gezet en overgebracht naar Eswatini, waar ze naar verluidt worden vastgehouden in het Matsapha Correctional Complex (ten westen van Manzini).
Ondanks herhaalde pogingen van advocaten om toegang tot hun cliënten te krijgen hielden overheidsmedewerkers bezoeken tegen en stelden ze later alleen contact onder toezicht voor, wat niet voldoet aan de internationale normen.
De autoriteiten van Eswatini moeten dan ook vrijgeven waar de mannen zich bevinden, ervoor zorgen dat ze hun advocaten kunnen zien en in vertrouwen kunnen spreken, en de juridische grond voor hun opsluiting bekendmaken.
Eerder vorig jaar lanceerde President Trump een massale uitzettingscampagne, gericht op miljoenen migranten en mensen die op zoek zijn naar veiligheid. De Amerikaanse regering is volgens het internationaal recht verplicht om te garanderen dat haar migratiebeleid geen mensenrechtenschendingen veroorzaakt of het risico daarop vergroot.
Trouwens, ook in Zuid-Soedan zijn twee mensen van Cubaanse en Myanmarese afkomst met geldige Amerikaanse verblijfspapieren willekeurig vastgezet (zie aldaar). Ook hier stelt zich een gelijkaardig patroon: de autoriteiten hebben deze mensen uit de VS gezet, weigerden vrij te geven waar ze zich bevonden en belemmerden hun toegang tot een advocaat.

Menzi Bongeka Bhembe
Menzi Bongeka Bhembe, een 26-jarige universiteitsstudent en activist, werd op 16 januari 2024 gearresteerd en aangeklaagd op grond van Eswatini’s Anti-Terrorismewet uit 2008. Hij wordt nu al meer dan twee jaar willekeurig en in strijd met het recht op een eerlijk proces vastgehouden, in wat een politiek gemotiveerde poging lijkt om studentenactivisme te onderdrukken.
De autoriteiten in Eswatini moeten Menzi Bongeka Bhembe onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrijlaten en alle aanklachten tegen hem laten vallen, aangezien hij uitsluitend wordt vastgehouden wegens de vreedzame uitoefening van zijn mensenrechten.
De arrestatie en aanslepende detentie van Menzi Bongeka Bhembe moeten worden gezien tegen een achtergrond van systematische repressie in Eswatini ondanks herhaalde oproepen tot dialoog en hervormingen. De burgerlijke ruimte in het land blijft krimpen en de autoriteiten maken steeds vaker gebruik van de Anti-Terrorismewet om vreedzaam politiek verzet te bestrijden en de vrijheid van meningsuiting, vereniging en vergadering te criminaliseren. Dit heeft een afschrikkend effect op de uitoefening van de mensenrechten en de functionering van de rechtstaat.
Amnesty International heeft herhaaldelijk aangedrongen op de intrekking of spoedige hervorming van de Anti-Terrorismewet om te garanderen dat de autoriteiten van Eswatini hun verplichtingen nakomen volgens het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten, alsmede het Afrikaans Handvest voor de Rechten van de Mens en Volkeren, die de rechten op vrijheid, een eerlijk proces, en vrijheid van meningsuiting en vreedzame vergadering waarborgen.