|
|
Z U I D - K O R E A |
|
|
Zuid-Korea ligt in Noord-Oost-Azië en grenst aan China, Rusland en Noord-Korea en aan de Gele Zee en de Japanse Zee. Het land telt ongeveer 3000 eilanden die met name voor de zuidelijke en westelijke kust liggen.
70% is bergachtig. Op de hellingen van die bergen mag doorgaans niet worden gebouwd, zodat de beschikbare ruimte voor bebouwing en agrarische benutting klein is.
Het klimaat van Zuid-Korea is een gematigd klimaat met 4 seizoenen. Tijdens de winter wordt het klimaat beheerst door koude en droge lucht van het Aziatisch continent. In de zomer overheersen de warme en vochtige luchtmassa's die uit de Grote Oceaan worden aangevoerd. De meeste regen valt dan ook in de zomer. De lente is aangenaam, behalve wanneer fijne gele stof van uit de Gobi-woestijn wordt aangevoerd.
De jaarlijkse regenval ligt bij ongeveer 1000 mm in het noorden en 1300 mm in het zuiden.
Politiek
Na de Koreaanse oorlog (1953) ontving het zuiden veel financiële hulp van de Verenigde Staten, soms bijna ter grootte van het nationale budget. Syngman Rhee verstevigde op oneigenlijke wijze zijn positie in de regering en liet zich in 1954 voor een periode van acht jaar herverkiezen. Aan zijn bewind kwam echter een einde na een studentenopstand in 1960. In het jaar na de opstand werd een nieuwe regering in het leven geroepen, maar deze werd in 1961 door majoor-generaal Park Chung-hee door middel van een staatsgreep weer afgezet. Park Chung-hee was ontevreden over de maatregelen die de regering had genomen.
De nieuwe militaire leiders beloofden om het land snel weer een democratisch gekozen bestuur te geven. Park won de verkiezingen van 1963 met een krappe meerderheid en vervolgens ook die van 1967. Volgens de Zuid-Koreaanse wet kon een president maximaal twee termijnen aanblijven, maar via een amendement werd het hem mogelijk gemaakt zich ook in 1971 weer beschikbaar te stellen: deze keer won hij het van Kim Dae-jung met een kleine meerderheid.
Onder Park Chung-hee werden de banden met Japan genormaliseerd en de band met de Verenigde Staten verstevigd. In 1972 werd een nieuwe grondwet aangenomen die Park de controle gaf over het parlement. In de jaren erna werden vele dissidenten opgepakt. In 1979 werd Park Chung-hee in het Blauwe Huis doodgeschoten door een lid van de Koreaanse geheime dienst, Kim Jae-kyu.
Na nog een hele woelige periode werd de roep om een democratische regering groter. In 1987 was het zover: aan de vooravond van de Olympische zomerspelen werden door de Zuid-Koreaanse regering drastische maatregelen genomen die het land op weg hielpen een democratische natie te worden.
In 1992 werd voor het eerst in 30 jaar een president verkozen die geen militaire achtergrond had, namelijk Kim Young-sam. In de jaren die volgden, werd de ingeslagen weg van democratisering voorgezet.
In 1997, het jaar van de economische crisis in Azië, werd Kim Dae-jung gekozen als president. Kim was een voormalig dissident die onterecht veroordeeld was als aanstichter van een incident. Hij stelde de "Sunshine policy" (zonneschijnpolitiek) in om op die manier toenadering te zoeken tot Noord-Korea. Dit leidde uiteindelijk tot een bezoek van Kim Dae-jung aan Kim Jong-il, de leider van Noord-Korea. Voor zijn inzet werd Kim Dae-jung beloond met de Nobelprijs voor de vrede in 2000.
Beschuldigingen van corruptie wierpen echter een schaduw over het presidentschap en in 2002 werd Roh Mu-hyun de nieuwe president van Zuid-Korea.
Op 25 februari 2008 nam Lee Myung-bak, voormalig burgemeester van Seoel, het roer van president Roh over.
In Zuid-Korea wordt de president direct gekozen door het volk voor een periode van 5 jaar. De premier van de regering wordt uitgekozen door de president en hij of zij leidt een kabinet van 15 tot 30 personen.
Het parlement bestaat uit 299 volksvertegenwoordigers, die voor een periode van 4 jaar worden gekozen. Er bestaat geen senaat.
Kyung Seok Park
Kyung Seok Park uit Zuid-Korea wordt vervolgd omdat hij met vreedzame protestacties de rechten verdedigde van personen met een handicap. Met Solidarity Against Disability Discrimination (SADD) pleit hij voor toegankelijk openbaar vervoer.
In zijn studententijd speelde Kyung Seok gitaar en maakte hij zorgeloos plezier met zijn vrienden. Hij stond nooit stil bij leven met een handicap. Maar na een ongeluk raakte hij verlamd vanaf zijn middel naar onder toe. Hij ontdekte hoe moeilijk het leven is voor personen met een handicap in Zuid-Korea.
Inderdaad, heel wat rolstoelgebruikers in Seoul zijn overleden of raakten gewond door onveilige rolstoelliften op trein- en metrostations. Als protest gingen Kyung Seok en andere activisten met veel rolstoelgebruikers tegelijk in en uit de metro tijdens drukke spitsuren. De autoriteiten reageerden met politiegeweld en rechtszaken tegen de activisten.
Crisis!
Op 3 december 2024 kondigde president Yoon Suk-yeol in een tv-toespraak de krijgswet af, maar het parlement stemde die, ondanks een bestorming door het leger, unaniem weer weg. De invoering kwam er na hoogoplopende conflicten met de oppositie, onder andere over de begroting.
Yoon, die al vaker kritiek had gekregen wegens zijn autoritaire stijl, ging nu in verzet tegen de grootste oppositiepartij DP en "een motie van de oppositie om een aantal hoge openbaar aanklagers af te zetten". Tevens beweerde hij de vrijheid en de grondwettelijke orde te willen beschermen en verwees naar “de dreiging van communistische Noord-Koreaanse krachten”.
De situatie lijkt vooral een gevolg van de politieke spanningen tussen de conservatieve president en de centrumlinkse oppositie, die sinds april een parlementaire meerderheid heeft. Een en ander lijkt wel een beetje op een staatsgreep.
Als gevolg van de krijgswet werden de media onder controle van een militair bestuur gesteld en kwam er een verbod op politieke activiteiten, inclusief bijeenkomsten van het parlement. Iedereen die de krijgswet zou schenden, kon zonder bevel worden opgepakt.
Toch slaagden 190 leden van de Nationale Vergadering erin om een wet te stemmen waarin de krijgswet weer werd ingetrokken. Het leger probeerde ondertussen het parlement te bestormen, maar werd tegengehouden door zowel demonstranten als parlementaire medewerkers, die in het parlementsgebouw barricades opwierpen en het ontslag van Yoon eisten.
Zowel Rusland als de Verenigde Staten reageerden alvast bezorgd op de onrust in Zuid-Korea.
De regeringspartij van Yoon Suk-yeol wilde een motie om de president af te zetten niet steunen. Dat werd besloten op een vergadering van de People Power Party. President Yoon heeft er momenteel 3 jaar van zijn 5-jarige termijn opzitten.
Er kwam een vertrouwensstemming in het parlement, maar het vereiste aantal stemmen om de president af te zetten werd niet gehaald, onder meer omdat bijna alle leden van zijn regeringspartij PPP het halfrond hadden verlaten. Inderdaad, om Yoon af te zetten, waren minstens 200 van de 300 stemmen nodig. De PPP heeft 108 zetels, de oppositie 192. De oppositie moest met andere woorden rekenen op enkele stemmen uit het regeringskamp, maar dat is niet gelukt. Voor het parlementsgebouw stonden wel tienduizenden betogers om het vertrek van het staatshoofd te eisen. Nog volgens Zuid-Koreaanse media bleven uiteindelijk twee van de 108 parlementsleden van de PPP wel zitten. Het zou onder meer gaan om Ahn Cheol-soo, die al herhaaldelijk had aangekondigd voor de afzetting te stemmen, indien de president niet zelf opstapt. Hij was zelf presidentskandidaat in 2012, 2017 en 2022.
Naar aanleiding van het onderzoek naar hoogverraad dat tegen de president loopt, legde het ministerie van Justitie hem een verbod op om het land te verlaten. Hoewel een zittende Zuid-Koreaanse president tijdens zijn ambtsperiode immuniteit heeft tegen vervolging, geldt dat niet voor beschuldigingen van rebellie of verraad. Toch betwijfelen waarnemers dat de politie dit zal doen, vanwege de mogelijke botsingen met zijn presidentiële veiligheidsdienst.
En zo bleef de druk op de 63-jarige president aanhouden.
Zaterdag 14 december: het parlement keurde de afzettingsprocedure tegen de president dan toch goed.
Wat het weekend ervoor niet lukte, was nu dus wel gelukt. 204 parlementsleden stemden voor de motie om Yoon af te zetten, 85 stemden tegen. 12 leden van de regeringspartij stemden mee met de oppositie. Het gevolg was dat de president onmiddellijk uit zijn functie werd ontheven. Premier Han Duck-soo werd waarnemend president.
Toch betekent dat nog niet dat het presidentschap van Yoon definitief afgelopen is. Voorlopig is hij enkel geschorst en zijn lot ligt nu in handen van het Grondwettelijk Hof, dat 180 dagen de tijd krijgt om te beslissen of Yoon daadwerkelijk wordt afgezet. Pas als het Grondwettelijk Hof -na een proces- akkoord gaat met de afzetting, komen er nieuwe verkiezingen. Die moeten dan binnen de 60 dagen na het arrest van het hof plaatsvinden. De kans dat het Grondwettelijk Hof Yoon afzet, is redelijk groot.
Yoon liet in een korte tv-toespraak weten dat hij, ondanks de afzettingsprocedure, niet zomaar opgeeft en zijn werk voor het land tot de laatste minuut wou verderzetten.
De geschorste president hield zich schuil in het paleis, maar werd uiteindelijk toch gearresteerd. Hiervoor moest de politie ladders, brandblusapparaten en draadknippers gebruiken, aldus het agentschap voor corruptiebestrijding (CIO). De hele operatie duurde uren.
De woning in kwestie was omgeven met prikkeldraad en bussen die de toegang blokkeerden. Duizenden aanhangers probeerden de arrestatie ook tegen te houden en wierpen een menselijke muur op. Via een nabijgelegen wandelpad kon de politie naderen en alle hindernissen omzeilen. Agenten escorteerden vervolgens de president naar buiten. Hij ging vrijwillig mee voor verhoor en beloofde later mee te zullen werken "om een onaangenaam bloedvergieten te voorkomen". Wel vond hij nog altijd dat zijn arrestatie een illegale daad was en daarom wou hij dat de rechter zich zou uitspreken over de rechtmatigheid van zijn aanhouding. Zijn advocaten dienden daarop een verzoek in bij de rechtbank in Seoul, die dan binnen 48 uur een beslissing moest nemen. Tijdens het urenlange verhoor beriep Yoon zich op zijn zwijgrecht en voor het tweede verhoor meldde hij zich ziek.
Kweon Seong-dong, fractievoorzitter van Yoons regerende partij PPP, liet aan het parlement weten dat hij "spijt" had van de manier waarop de situatie was ontstaan. "De waardigheid van ons land is aangetast", zei hij.
Yoon zal na verhoor wellicht naar een detentiecentrum in Uiwang verhuizen, op 5 kilometer van het kantoor van het CIO.
Yoon is een oud-aanklager en kent de juridische procedures goed. Hij was een van de aanklagers die oud-president Park Geun-hye vervolgde voor machtsmisbruik, omkoping en het lekken van staatsgeheimen. Park, die in 2017 moest aftreden, werd veroordeeld tot 24 jaar gevangenis, later nog eens verhoogd met acht jaar. In 2021 kreeg ze gratie.