S O M A L I E

Opp.: 637.657 km² (20,5 x België)      Inw.: 11,8 miljoen (2021)   (19 inw./km²)      Regeringsv.: federale republiek      Hfdstd: Mogadishu     Religie: islam

Met een kustlijn van ongeveer 3000 kilometer heeft Somalië de langste kust van alle landen op het Afrikaanse continent en in de Arabische wereld.
Somalië ligt in de Hoorn van Afrika met de Golf van Aden in het noorden en de Indische Oceaan in het oosten. Het heeft een grens van 1600 km met Ethiopië in het westen, 58 km met Djibouti in het noordwesten en 682 km met Kenia in het zuidwesten.
Het landschap bestaat hoofdzakelijk uit droge plateaus, vlaktes en hooglanden. De enige permanente rivieren zijn de Shebelle en de Jubba. De brede valleien van deze rivieren domineren het zuidwestelijke deel van Somalië. In het noorden echter liggen de stenige bergketens van het Karkaar-gebergte, dat evenwijdig loopt aan de Golf van Aden. Hier bevindt zich ook het hoogste punt van het land: de Shimbiris met een hoogte van 2416 m.
Er heerst een warm woestijnklimaat en een warm steppeklimaat. Het noordelijke en oostelijke deel kent amper neerslag. In het zuidwesten en langs de grens met Ethiopië neemt de hoeveelheid neerslag toe, voornamelijk van april tot oktober, als de zuidwestmoesson waait. Dit zijn de gebieden waar het warme steppeklimaat heerst.
De gemiddelde temperatuur ligt tussen 24 en 30 graden.

Politiek
Na de val van het regime in Mogadishu en de onafhankelijkheidsstrijd van de SNM (Somali National Movement) verklaarde het voormalig Britse deel van Somalië, Somaliland, zich op 18 mei 1991 onafhankelijk. Hoewel Somaliland de facto onafhankelijk werd, is het door geen enkel land erkend.
Somalië kende in de periode 1992-2005 geen effectieve regering meer. In september 1992 werd er een VN-vredesmacht naar Mogadishu overgevlogen om de burgers aldaar te beschermen. Troepen van generaal Aydid en de VN raakten in 1993 met elkaar in gevecht. In 1994 sloten interim-president Mahdi en generaal Aydid een vredesverdrag en in 1995 werd de VN-vredesmacht teruggetrokken.
Toen de vredesmacht echter weg was, laaide de strijd weer op. In juni 1995 werd Aydid zelf president, maar hij overleed in 1996 aan verwondingen die hij opliep bij gevechten in Mogadishu. Zijn zoon volgde hem op en bleef tot 1998 aan de macht, toen er een Nationaal Reddingsfront werd ingesteld om het land te regeren.
Er volgden nog meerdere afscheidingen: vanaf 1998 was er enkele jaren sprake van Puntland in het noordoosten en in 2002 volgde Zuidwest-Somalië.
Parallel aan de Somalische Burgeroorlog kwam er een toename van piraterij in de Indische Oceaan en de Golf van Aden. In 2008 en 2009 nam deze piraterij flink toe en werden er steeds meer buitenlandse schepen gekaapt, waardoor dit probleem op de internationale agenda terechtkwam.
In 2011 viel er in de Hoorn van Afrika haast geen regen en dreigde er grootschalige hongersnood. Hulpverleners werden vaak geweigerd door regerende milities. Veel Somaliërs weken uit naar kampen in Kenia. Tijdens deze tocht bezweken veel mensen, vooral kinderen en ouderen.
Ook in 2022 zorgden conflict en droogte voor een crisis met honger als gevolg.

Zuidwest-Somalië was tussen 2002 en 2006 een de facto onafhankelijke staat in Somalië. De officiële naam van de staat was Zuidwestelijke Staat van Somalië.
De staat was betrokken in de Somalische burgeroorlog en vocht mee aan de kant van de Somalische regering, Puntland en Ethiopië tegen de Unie van Islamitische Rechtbanken. Daarom waren niet alle districten in handen van Zuidwest-Somalië.
Net als Puntland wilde Zuidwest-Somalië een autonome staat vormen binnen Somalië en wilde het geen onafhankelijkheid zoals Somaliland. Zuidwest-Somalië werd vooral geregeerd door krijgsheren.
Sinds de oorlog van 2006 heeft Zuidwest-Somalië zich aangesloten bij de Somalische overgangsregering. Het grondgebied was eind augustus 2008 echter grotendeels in handen van de islamistische Unie van Islamitische Rechtbanken en zijn bondgenoten.

Arbitraire Amerikaanse luchtaanvallen
Op 15 november 2025 werd Jamaame, een stad in het zuiden van Somalië, opgeschrikt door een reeks explosies. Volgens ooggetuigen werden daarbij achttien huizen en een schoolgebouw verwoest. De school zat kort daarvoor nog vol kinderen. De woonhuizen behoorden toe aan de families die er al decennialang woonden.
Uit onderzoek van de Britse krant The Guardian bleek het de Amerikaanse luchtmacht te zijn geweest die 12 burgers, onder wie acht kinderen, zomaar de dood hadden ingejaagd. De Amerikanen zelf proberen nu de dodelijke aanval in de doofpot te stoppen.
Een slachtoffer getuigde dat overal kinderen op de grond lagen, bedekt met bloed. Hij probeerde nog te helpen, maar waar hij ook keek, vielen er granaten en raketten uit de lucht.
De bombardementen maakten deel uit van een langdurige strijd tegen Shabaab en IS-Somalië, twee extremistische islamitische groeperingen. De Amerikanen voerden tijdens de tweede ambtstermijn van Donald Trump al 190 aanvallen uit, wat een enorme toename betekent ten opzichte van de 51 aanvallen tijdens het volledige presidentschap van Biden.
Bij die bombardementen laten onschuldige mensen heel vaak het leven. Volgens monitoringsorganisatie Airwars vielen er al zeker 170 Somalische burgerdoden.
Naar de aanval in Jamaame werd geen Amerikaans onderzoek gestart. Volgens The Guardian ontkennen de VS dat er die dag ook maar een burgerdode viel, maar de krant beschikt over foto- en videomateriaal dat het tegendeel bewijst. Bovendien sprak de krant met verschillende getuigen en zag ze röntgenfoto's van scherfverwondingen bij kinderen.
Het heeft er alle schijn van dat het om willekeurige slachtoffers gaat. Mogelijk was de aanval gebaseerd op zogenoemde 'signature strikes', waargenomen gedrag dat verdacht lijkt en daarom mensen tot doelwit maakt.
Donald Trump choqueerde eerder al met extreme uitspraken over gewone Somaliërs. Zo omschreef hij hen als "dom", meende hij dat ze een "laag IQ" hadden en noemde hij het land "walgelijk".
De VS hebben tot dusver ook geweigerd om schadevergoedingen uit te keren aan Somalische gewonden of nabestaanden.

Sadia Moalim Ali
Op 12 april 2026 werd Sadia Moalim Ali gearresteerd in Mogadishu door medewerkers van de nationale inlichtingendienst vanwege haar activisme, online en tijdens vreedzame protesten.
Amnesty International drong bij de Somalische autoriteiten aan op haar onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating.
Het was niet de eerste keer dat ze gearresteerd werd vanwege haar activisme. In maart werd ze al eens opgepakt tijdens een protest tegen verhoogde brandstofprijzen. Ze verscheen toen voor de rechter en werd na vier dagen vrijgelaten. Dit duidt op een patroon van doelgerichte vervolging voor haar vreedzame uitoefening van haar recht op protest.
Sinds halfweg 2022, toen president Hassan Sheikh Mohamud aan de macht kwam, worden het recht op vrijheid van meningsuiting, vereniging, vreedzame samenscholing en de persvrijheid ernstig beperkt in Somalië. Journalisten en activisten worden geviseerd door de inlichtingendiensten en zijn het slachtoffer van bedreigingen, intimidaties, slagen en verwondingen, willekeurige arrestaties en oneerlijke vervolging.
Goed nieuws!
Ze werd dus door een lagere rechtbank veroordeeld tot 3 jaar gevangenis voor het 'beledigen van de overheid' en zat in totaal 123 dagen vast voor haar vreedzame activisme. Maar een Somalische rechtbank heeft het vonnis tegen haar uiteindelijk vernietigd.